KARAGÖZ : Adından da
anlaşıldığı üzere Karagöz oyunlarının
en önemli ve baş rol oynayan
kişisidir. Karagöz, dışa dönük,
düşüncelerini ve duygularını
çekinmeden açığa vuran, olduğundan
başka görünmeye çalışmayan, eğitim
ve öğrenim görmemiş bir halk
adamıdır. Halkın ahlak anlayışının ve
sağduyusunun temsilcisidir. Ortalığı
dolandırmak, insanları, kendi saf
duyguları ile kandırmak gibi ufak
tefek kusurlarını halk hoş görür.
Düşündüğünü hemen söylediği için başına
çeşitli dertler açılır. Belirli bir işi ve eğitimi
olmadığı için sürekli geçim sıkıntısı çeker.
Değişik oyunlarda rol icabı değişik
kılıklarda ve tiplerde görülür. Kadın
Karagöz, Eşek Karagöz, Çıplak Karagöz,
Bekçi Karagöz, Gelin Karagöz, Sünnet
Çocuğu, Kameraman Karagöz vb. gibi.
Karagöz’ün Çingene oluşuyla ilgili söz ve
eylemlerin kaynağı bugüne değin
bulunmuş ve açıklanmış değildir.
konuşmadan, görgü kurallarından az-buçuk
anlar ve bunları her fırsatta Karagöz’e
anlatmaya çalışır. Yüze güler, içten
pazarlıklı, arabulucu, kavgaları yatıştırıcı,
ölçülü, ağırbaşlı her kalıba giren ve her
konuda politik davranabilen bir kişiliğe
sahiptir. İyi bir iş adamı olmasına rağmen
çoğunlukla Karagöz’ü çalıştırmayı tercih
eder. Bazı oyunlarda Karagöz gibi değişik
kılık ve tip olarak görülür.
HİMMET : Karagöz oyunlarının en
büyük tasviridir. Kastamonulu
Himmet veya Oduncu Himmet diye
adı geçer. Adından da anlaşılacağı
üzere sırtındaki baltayla odunculuk
yapmaktadır. Kaba bir dili vardır.
Kastamonu şivesi ile konuşur.
HACİVAT : Hacivat, Karagöz’ün tam
tersi bir tiptir. Öğrenim görmüştür. Bir
rivayete göre enderun da okumuştur.
Medrese diliyle çok kibar ve nazik
konuşur. Her konuda bilgisi vardır ve her
fırsatta müzik, edebiyat ve resim gibi
güzel sanatlar; iktisat, matematik,
gramer, güzel
ÇELEBİ : Karagöz oyunlarının
vazgeçilmez klasik tiplerinden biridir.
Çelebi, kimi oyunlarda yurtdışında
eğitim görmüş biri, kimi
oyunlarda zengin bir mirasyedi,
kimi oyunlarda da bir zamparadır.
Güzel eğitim görmüş, keyif
düşkünü bir tiptir. Elinde bir çiçek
demeti, baston, şemsiye veya bir paket
bulunur.
TUZSUZ DELİ BEKİR : Bir elinde kama,
bir elinde şarap kabı ile perdeye nara
atarak gelen bir kabadayıdır.
Herkesin korkulu rüyasıdır.
Zeybek, Sarhoş ve Külhanbeyi adı ile de
anılır.
MATİZ : Çoğu oyunlarda Tuzsuz Deli
Bekir ile aynı kişi olduğu söylense de
Matiz farklı bir sarhoş tipidir.
BEBERUHİ : Boyu kısa, aklı kıt ve
cüceliğinden dolayı sakat gurubuna
da girebilir. Karagöz ile özellikle alay
eder ve onu çıldırtmaya çalışır. Karagöz
oyunlarında ‘Altı Kulaç’ lakabıyla
tanınır.
‘Şeyh Fehmi Efendi, Peder Mustafa
Efendi, Müştak Baba, Kör İmam,Hafız
Mehmet Efendi, Enderunlu Hakkı Bey,
Enderunlu Tevfik Bey, Katip Salih, Katip
Mahmut, Cerrah Salih Efendi, Çilingir
Ohannes Efendi’ bunlardan bazılarıdır.
YAHUDİ : Yahudi, şive taklitleri
için kullanılan tiplerin en
tanınmışıdır. Kurnazdır, Karagöz’ü
kandırmayı sever. Genellikle
eskici rolündedir.
TİRYAKİ :Afyona düşkünlüğü ile tanınır.
Tütün, nargile vb. gibi keyif verici
maddeleri kullanır. Durduğu yerde
uyuklaması en önemli özelliğidir.
© Bu sitede kullanılan tüm materyallerin telif hakları Ramiz BALAKİN’e aittir. 2003- 2010 - Tasarım Ahmet İKİZLER